Πέμπτη, 14 Δεκεμβρίου 2017

Δύο ακραία πνευματικά φαινόμενα


π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Οι άγιοι Πατέρες που «έπαθαν και έμαθαν» και άρα ό,τι λένε πηγάζει από την πείρα τους, μας παροτρύνουν να προφυλαχτούμε από δύο ακραίες πνευματικές καταστάσεις: της υπερηφάνειας και της απόγνωσης.

Η πρώτη, της υπερηφάνειας, χαρακτηρίζεται από μια δυνατή αίσθηση αυτάρκειας και αυτοθέωσης. Ο άνθρωπος νιώθει πως μόνος του μπορεί να πετύχει ό,τι θέλει. Δεν έχει ανάγκη όχι μόνο τους ανθρώπους αλλά ούτε και το Θεό. Ο ίδιος είναι Θεός! Είναι ένα εσωτερικό βίωμα που μπορεί να διαρκέσει κάποια λεπτά, μέρες ή και μήνες. Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, στο βιβλίο του «Κλίμακα» από το οποίο πήρε και το χαρακτηριστικό όνομα, αναλύει εκτενώς και σε βάθος το πάθος της υπερηφάνειας, από την οποία έπεσε ο διάβολος. Συνήθως εμφανίζεται μετά από την επιτυχία κάποιων σημαντικών αρετών.

Η δεύτερη κατάσταση, της απόγνωσης, εκδηλώνεται, όταν έλθουν μεγάλες, κατά την αντίληψή μας, αμαρτίες ή σημαντικές αποτυχίες στη ζωή, όπως οικογενειακές ή διαπροσωπικές συγκρούσεις, οικονομικές ατασθαλίες, κοινωνική απόρριψη, επαγγελματική κατάρρευση. Όλα δείχνουν να μην υπάρχει διέξοδος. Ο άνθρωπος βιώνει την εσωτερική κόλαση, αφού πουθενά δεν βλέπει φως. Βέβαια, αν και αυτό θα μπορούσε να τον οδηγήσει στο μόνο Δυνάμενο «ποιήσαι συν τω πειρασμώ και την έκβασιν», να εμπιστευτεί δηλαδή το Θεό ως Πατέρα του, εν τούτοις και εδώ έχουμε ένα μεγάλο κρυφό εγωισμό που αποξενώνει από την παρηγοριά της  χάριτος.

Είναι σημαντική, τόσο στην υπερηφάνεια όσο και στην απόγνωση, η στάση που θα τηρήσει ο πνευματικός μας πατέρας αλλά και οι γύρω μας. Αν ενθαρρύνονται τα όποια χαρίσματα – που ασφαλώς υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο – τότε η υπερηφάνεια συνεχίζει να κυριαρχεί στην καρδιά αυτού που πάσχει από τη θανατηφόρο ασθένεια. Αν, από την άλλη, τονίζονται τα λάθη και οι παραλείψεις – που ως άνθρωπος έχει – ενθαρρύνεται η απόγνωση με καταστροφικά αποτελέσματα σ’ αυτόν που υποφέρει από αυτήν.

Χρειάζεται να θέτουμε όρια στην επίδραση των γύρω μας, που, με καλή πρόθεση αλλά αδιάκριτα, μας επαινούν ή μας ελέγχουν. Αν ο έπαινος ή ο έλεγχος δεν οδηγούν την καρδιά σε ταπείνωση Χριστού και άρα στην ανάπαυση, τότε είναι εκ του πονηρού. Γιατί η ταπείνωση του Χριστού, την οποία ο ίδιος μας ζητά να μάθουμε, είναι η κατάσταση της καρδιάς που δέχεται την παρουσία των χαρισμάτων ως δώρα Θεού αλλά και την αποτυχία ως τη φυσική ανθρώπινη αδυναμία που μπορεί να μεταποιηθεί σε αφετηρία για βίωση του θαύματος, αφού ξέρουμε ότι η Χάρη του Θεού «τα ασθενή θεραπεύει και τα ελλείποντα αναπληρεί».

Στην ιστορία της Εκκλησίας συναντούμε χαρισματούχους που πλανήθηκαν και μεγάλους αμαρτωλούς που σώθηκαν. Κανείς δεν μπορεί να προκαθορίσει το τέλος κανενός. Η σύνεση, η ταπείνωση, η «εκκοπή του ιδίου θελήματος»  στο διακριτικό πνευματικός μας, θα μας προφυλάξει από τα δύο ακραία πνευματικά φαινόμενα και θα μας οδηγήσει «εις οδόν σωτηρίας», δηλαδή χαρά, πληρότητα, ζωή αιώνια.

Πηγή: isagiastriados.com

Αφήσου στο έλεος του Θεού…


Μερικοί βασανίζονται από τριών ειδών προβλήματα.

Από εκείνα που είχαν κάποτε.

Από εκείνα που έχουν τώρα και από εκείνα που περιμένουν ότι θα έχουν.

Οι λύπες, βέβαια, θα έρθουν, αλλά τι θα κερδίσουμε, αν βιαστούμε και τρέξουμε να τις προϋπαντήσουμε;

Θα έχουμε αρκετό καιρό να λυπηθούμε, όταν έρθουν. Στο μεταξύ ας ελπίζουμε για καλύτερα πράγματα και ας μένουμε σταθεροί ως το τέλος. Άφησε το παρελθόν στο έλεος του Θεού, το παρόν στην αγάπη Του και το μέλλον στην Πρόνοιά Του.
Αββά Ησύχιου

Πηγή: imverias.blogspot.gr

Οι άνθρωποι δεν κρίνουν


Οι άνθρωποι δεν κρίνουν τον ζήλο από τα είδη της σοφίας, αλλά από τις αρρώστιες στην  ψυχή, ο οποίος (ζήλος) είναι αποτελέσματα μικρής νοημοσύνης και πολλής ανοησίας.

Η αρχή της σοφίας του Θεού είναι η επιείκεια και η πραότητα, η οποία (σοφία) υποφέρει τις ασθένειες των ανθρώπων,  και αυτό είναι κατόρθωμα γενναίας και μεγάλης ψυχής· διότι λέει ο απόστολος Παύλος, εσείς οι δυνατοί να βαστάζετε τις ασθένειες των αδυνάτων, και να διορθώνετε τον φταίκτη με πνεύμα πραότητας· από τους καρπούς του πνεύματος λαμβάνει ο απόστολος την ειρήνη και την υπομονή.

Αγιος Ισαάκ ο Σύρος
Πηγή: 1myblog.pblogs.gr

Ο κίνδυνος της μαλθακότητας


π. Φιλοθέου Φάρου

Οι γλάροι στις ακτές της πολιτείας Όρεγκον των ΗΠΑ παλαιότερα κυκλοφορούσαν πέραν του ειρηνικού καθημερινά για τροφή, ανεξάρτητα από τις καταιγίδες και τις θύελλες όμως, όταν αναπτύχθηκε κάποια βιομηχανία κονσερβοποίησης του σολομού, ζούσαν από τις τεράστιες ποσότητες απορριμμάτων από τα εργοστάσια κονσερβοποιίας.

Όταν αργότερα, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, αυτά τα εργοστάσια έκλεισαν, οι γλάροι είχαν τόσο πολύ χάσει το ένστικτο και τη θέληση να πετούν, που πείνασαν τόσο ώστε να πεθαίνουν κατά εκατοντάδες.

Κάποιες γενεές παιδιών που ο γονείς τους εκαυχώντο ότι φρόντιζαν να μη λείπει τίποτε από τα παιδιά τους, και πολλοί άνθρωποι μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο μέχρι τις ημέρες μας, έγιναν θύματα της ευκολίας και της ευημερίας.

Οι ανέσεις και οι ευκολίες δεν είναι οπωσδήποτε κάτι αρνητικό. Γίνονται όμως επικίνδυνες όταν δημιουργούν μια ψεύτικη ασφάλεια και μας κάνουν τόσο ευχαριστημένους και ικανοποιημένους ώστε να γινώμεθα οκνηροί στο σώμα και αδιάφοροι στο πνεύμα.

Τελικά, όσο και να αυτό ακούγεται παράξενο, δεν είναι η εύκολη ζωή η καλή ζωή.

Πηγή: isagiastriados.com

Η καρδιά του ανθρώπου δε μένει ποτέ άδεια.


Όπως ο ήλιος καθρεφτίζεται στα καθαρά καί διαυγή νερά, έτσι κι ο ουρανός στήν καθαρή κι αγνή καρδιά.
Το Άγιο Πνεύμα εἶναι πανταχοῦ παρόν κι ἀναπαύεται σε πολλά σημεῖα του αχανούς σύμπαντος.

Το μέρος ἐκείνο όμως όπου αγαπάει κι ἐπιθυμεί περισσότερο απ᾿ όλα να κατοικεῖ, εἶναι η αγνή καρδιά τού ἀνθρώπου.

Ἐκεί είναι το πραγματικό Του ἐνδιαίτημα, η κατοικία του. Όλοι οι άλλοι τόποι εἶναι απλά το εργαστήριό Του.

Η καρδιά του ανθρώπου δε μένει ποτέ άδεια. Πάντα υπάρχει κάτι να την καλύψει: η καθαρότητα της.

Άγιος Νικόλαος Βελιμιροβίτς

Μήν ζητᾶμε νά δοῦμε τόν Θεό, ἀπροετοίμαστοι!


Ὁ Θεός εἶναι πολυεύσπλαχνος. Δέν ἔρχεται πρόωρα, παράκαιρα.

Μᾶς δίνει τήν εὐκαιρία νά κρίνουμε τόν ἑαυτό μας, νά καταλάβουμε ὁρισμένα πράγματα καί νά μήν ἐπιζητοῦμε νά μᾶς ἐμφανιστεῖ σέ στιγμές πού ἡ παρουσία Του θά σήμαινε καταδίκη γιά μᾶς.

Θά ἤθελα νά σᾶς πῶ ἕνα παράδειγμα πάνω σ’ αὐτό. Πρίν πολλά χρόνια ἦρθε κάποιος νά μέ δεῖ.

Μοῦ ζήτησε νά τοῦ δείξω τό Θεό, τοῦ εἶπα ὅτι δέν μποροῦσα νά τό κάνω, ἀλλά πρόσθεσα ὅτι, ἀκόμα καί νά μποροῦσα, αὐτός δέν θά δυνατό νά ἀτενίσει τό Θεό, σκέφτηκα πώς γιά νά συναντήσει κανείς τό Θεό πρέπει νά ἔχει κάτι κοινό μαζί Του, κάτι πού δίνει μάτια νά δεῖ καί νοῦ νά κατανοήσει.

Ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος μέ ρώτησε γιατί τά ἔλεγα αὐτά, τοῦ πρότεινα λοιπόν νά σκεφτεῖ λίγα λεπτά καί νά μοῦ πεῖ ἄν ὑπῆρχε κάποιο χωρίο τοῦ Εὐαγγελίου πού νά τόν εἶχε συγκινήσει ἰδιαίτερα, γιά νά δεῖ ποιά σχέση ὑπάρχει μεταξύ τοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἰδίου.

Μοῦ ἀπάντησε λοιπόν «ναί, εἶναι στό ὄγδοο κεφάλαιο τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Ἰωάννου, τό χωρίο πού μιλάει γιά τό λιθοβολισμό τῆς πόρνης».

«Ἄ, ναι!» εἶπα, «αὐτό εἶναι ἕνα ἀπό τά πιό ὄμορφα καί συγκινητικά κομμάτια στό Εὐαγγέλιο».

«Τώρα» τοῦ εἶπα, «κάθισε καί σκέψου εἰλικρινά: στή σκηνή πού περιγράφεται, ποιός εἶσαι ἐσύ…

Ὁ ἄνθρωπός μου σκέφτηκε λίγο καί ἔπειτα εἶπε:

«Νιώθω πώς εἶμαι ὁ μόνος Ἑβραῖος πού δέν θά εἶχε ἀπομακρυνθεῖ ἀλλά θά εἶχα λιθοβολήσει τή γυναῖκα».

Τόν κοίταξα λοιπόν καί τοῦ ἀπάντησα:

«Δόξαζε τό Θεό πού δέν σοῦ ἐπιτρέπει νά Τόν συναντήσεις πρόσωπο πρός πρόσωπο!».

(Ἀρχιεπισκόπου Anthony Bloom «Μάθε νά προσεύχεσαι» ἐκδ.: Ἡ Ἔλαφος)
http://inpantanassis.blogspot./2017/12/blog-post_67.html

Εκείνος ο πνευματικός...


Η σκέψη ότι μέσα στις υποχρεώσεις μου ως χριστιανή συμπεριλαμβανόταν η εξομολόγηση με σόκαρε ως έφηβη. Δεν ήθελα να εμπιστευτώ έναν άνθρωπο ντυμένο την αυστηρότητα που πρέσβευε – πίστευα- την τελειότητα. Πώς να τον εμπιστευτώ; Και πώς εμπιστευόμενη θα ένιωθα καλύτερα; Κάτι τέτοιο μου φαινόταν αδιανόητο. Η μοναξιά μου ήταν η ασφάλειά μου, η σιωπή μου ήταν η προστασία μου, η ταραγμένη μου ψυχή ήταν η ηρεμία μου. 

Φοβόμουν. Το λέω ειλικρινά, φοβόμουν, ντρεπόμουν, προτιμούσα να είμαι στρουθοκάμηλος, να χώνω το κεφάλι μου στην άμμο για να μη βλέπω τις πληγές που η ίδια είχα καταφέρει στην ψυχή μου.

Εκείνο το απόγευμα, παραμένει ολοζώντανο στη μνήμη μου, σα χαραγμένο με πυρακτωμένο σίδερο: ήταν εκείνη η Παρασκευή που η αδερφή μου- θαρραλέα στην αυτοκριτική της, γι’ αυτό ελεύθερη- ήρθε ενθουσιασμένη, λυτρωμένη: «ο παπα- Μάρκος είναι ένας χαρισματικός πνευματικός! Θα είναι κρίμα να μην πάρεις την ευχή του!» Τη ζήλευα την ελευθερία που βίωνε η Ματίνα... κι ήταν αυτή η αδερφική ζήλια η πρώτη αφορμή... τώρα που το σκέφτομαι, η αληθινή αιτία ήταν η δίψα της ψυχής μου, η ανάγκη της να αφήσει τα άλγη και να λυτρωθεί...

Εκείνα τα πρώτα- πρώτα βήματα στον Άγιο – Γιώργη στο Διόνυσο ήταν βαριά, δειλά, έτοιμα να οπισθοχωρήσουν... μπροστά μου υπήρχαν άλλοι άνθρωποι, άνδρες και γυναίκες, νέοι και ηλικιωμένοι, με κοστούμια και με τζιν, με ταγιέρ και με παντελόνια, μια κοινωνία που είχε γίνει μια αγκαλιά... συνήθως- το ομολογώ- δεν έχω υπομονή στην αναμονή... εκείνη την ώρα όμως θυμάμαι, ότι οι άνθρωποι που προηγούνταν ήταν ανακούφιση για μένα: δεν ήθελα να φτάσω αμέσως στο εξομολογητήρι, εκεί πίσω από το αναλόγιο του δεξιού ψάλτη. 

Ήθελα να κουρνιάσω, να σκεφτώ, να καθυστερήσω... κάθε άνθρωπος που έφευγε, έκανε την καρδιά μου να χτυπάει πιο δυνατά... κάθε άνθρωπος που προχωρούσε με έφερνε πιο κοντά σ’ αυτό που φοβόμουν... όχι - τη θυμάμαι την απόφασή μου- δε θα του αποκάλυπτα τίποτε επώδυνο, τίποτε που εγώ δεν ήθελα να ακούσω... όχι, δε θα του έδινα τροφή για κήρυγμα, δε θα του έδινα όπλα για να με χτυπήσει... 

Τον φανταζόμουν αλαζονικό, με την αλαζονεία της τελειότητας, δυνατό με τη δύναμη της υπεροχής, αυστηρό, με την αυστηρότητα του δογματικού ανθρώπου, εκείνου που τίποτα δε δέχεται εκτός από όσα εκείνος θεωρεί σημαντικά...
Όσο σκέφτομαι εκείνη την πρώτη εντύπωση την ευγνωμονώ.

Ναι, στ’ αλήθεια την ευγνωμονώ: ίσως αν η φαντασία μου είχε ωραιοποιήσει εκείνο τον πνευματικό, ίσως η πραγματικότητα να μη με συγκλόνιζε τόσο πολύ: σαν ήρθε η σειρά μου και έφτασα πίσω από το αναλόγιο, η ζωή μου θαρρώ άρχισε να αλλάζει: ένα τραπέζι, ένα κερί αναμμένο κι εκείνος ο πνευματικός, σκυμμένος, με τα χέρια δεμένα στο στήθος... ταπεινός, φωτεινός, ήρεμος.. γίγαντας με ολοκάθαρο πρόσωπο και γαλήνια όψη. 

Ίσα που σήκωσε τα μάτια για να με κοιτάξει κι ένα νεύμα μ΄ένα αμυδρό χαμόγελο μου είπε το καλωσόρισες... ναι ένιωθα ότι με καλωσόριζε, χωρίς να ακούσω τη λέξη ποτέ... όλη η ορμητική απόφασή μου να μην αποκαλύψω τίποτα μπροστά του, χάθηκε κι έγινε ομολογία και παράκληση: «δεν ξέρω πώς να εξομολογούμαι... θέλω μα δεν ξέρω πώς... φοβάμαι...»

Έτσι άρχισε η πρώτη μου ειλικρινής εξομολόγηση κάτω από το πετραχήλι του πατρός Μάρκου... κι ήταν η πρώτη μιας σειράς λουτρών που με δυνάμωσαν, η πρώτη μιας σειράς εξομολογήσεων που με έκαναν να μη φοβάμαι τα λάθη μου, μα να τα κοιτάζω κατάματα και να τα ομολογώ... ο πατήρ Μάρκος ήταν ένας τεράστιος πνευματικός που ημέρευε αγρίμια, που γαλήνευε ψυχές ταραγμένες σαν τη θάλασσα, που έδινε συμβουλές ως ο καλύτερος φίλος... όχι, δεν ήταν αυστηρός με τα παιδιά του εκείνος ο πατέρας... ήταν σταθερός αλλά όχι αυστηρός... δεν έκανε εκπτώσεις στις αρχές του, αλλά έδινε χρόνο στην εφαρμογή τους... 

Ναι, αυτό μου έκανε πάντα τη μεγαλύτερη εντύπωση: πώς μπορούσε να γκρεμίσει λιθαράκι το λιθαράκι κάθε συνήθεια που σε πλήγωνε, πώς μπορούσε να χτίσει πετραδάκι – πετραδάκι συνήθειες που σε ενίσχυαν...χωρίς διόλου να σε πληγώσει... 

Ήταν η υπομονή του; η προσευχή του όταν φεύγαμε από το εξομολογητήριο; Η φώτιση που είχε ουρανόθεν; Η άσκηση που έκανε για το χατίρι των παιδιών του; Μπορεί να ήταν όλα... δεν ξέρω... αυτό που ξέρω είναι ότι εκείνος ο πατέρας μας υιοθέτησε... και την υιοθεσία τη νιώθαμε σε κάθε βήμα: ήταν εκεί στο μυστικό κάλεσμα όταν αργούσαμε να πάμε , ήταν εκεί στην υπομονή του ως να φτάσουμε (ακόμα και μέσα στη νύχτα)... ήταν εκεί στο φόβο πριν την εξομολόγηση και ήταν εκεί στη χαρά – Θεέ μου, πόση χαρά- που μας πλημμύριζε μετά τη συγχωρητική ευχή... εκείνη την υιοθεσία τη νιώθουμε και τώρα που νομίζουμε ότι δεν τον έχουμε... τώρα η υιοθεσία του φαίνεται από τον τρόπο που μυστικά ικετεύει για τα παιδιά του, από τον τρόπο που το όνομα του στα χείλη μας γίνεται η αρχή κάθε προσευχής, κάθε αυτοκριτικής, κάθε ικεσίας...

Ο παπα Μάρκος ήταν ο πνευματικός που μας έμαθε το νόημα της εξομολόγησης, τη σημασία που έχει να σταθείς ενώπιον του Ουρανού και να καταθέσεις πρώτα- πρώτα την επιθυμία σου να αλλάξεις... ήταν εκείνος ο πνευματικός που μας δίδαξε την αμεσότητα της Ουράνιας απάντησης στο ανθρώπινο «ήμαρτον», την αμεσότητα της ελπίδας στην ικεσία: «μνήσθητί μου Κύριε, εν τη Βασιλεία Σου...»

Υ.Γ. Ο μακαριστός Μάρκος Μανόλης κοιμήθηκε στις 16 Απριλίου 2010... ημέρα Παρασκευή, μια εβδομάδα μετά τη Διακαινήσιμο... κι ενώ στο Μανταμάδο ξεκινούσε η γιορτή του Ταξιάρχη Μιχαήλ... του Ταξιάρχη που αναφώνησε το «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου Θεού»!»

Της Μάρως Σιδέρη, θεολόγου-ιστορικού
http://inpantanassis.blogspot./2017/12/blog-post_13.html